اعتیاد به قلیان و دخانیات در کودکان و نوجوانان

Addiction to smoking hookah in children and adolescents

اعتیاد به قلیان و دخانیات در سنین پایین مسئله نگران کننده در حال حاضر وجود دارد، کاهش سن اعتیاد به ۱۵ الی ۱۸ سال و گاهی هم کمتر از ۱۵ سال است که امروزه با مراجعه به برخی از کمپ ترک اعتیاد ، دیدن جوانان و نوجوانان اثبات این ماجراست که بیشتر به مواد محرک مانند گل ، شیشه و قرص میباشد. این تنها نگرانی معضل اعتیاد نیست، بلکه گرفتار شدن تعداد بالایی از زنان و دختران به اعتیاد و افزایش بی سابقه تعداد آن ها به عنوان یکی از معضلات اجتماعی در نظر گرفته می شود.

طی تحقیقاتی در ایران مشخص شده است که سن اعتیاد از جوانان به نوجوانان کاهش یافته و استفاده از مواد مخدر حتی در بین دانش آموزان دبیرستانی و راهنمای نیز باب شده است. اما به راستی دلیل این کاهش سن چه می تواند باشد؟ چگونه می توان از آن جلوگیری کرد؟

دلایل خطر اعتیاد با پیشزمینه سیگار و قلیان

یکی از دلایل عمده در کاهش سن اعتیاد، فقر مالی و عدم آگاهی می باشد. با توجه به اینکه بیشتر معتادان در حاشیه شهر ها زندگی می کنند و از رفاه کمی برخوردارند، می توان آسیب های اجتماعی که منجر به گرایش به دخانیات ( سیگار ) و قلیان در نهایت به مواد مخدر می شود را، در این امر دانست. در واقع با تامین رفاه و بهبود وضعیت معیشت این افراد می تواند تا حد زیادی از گرایش آن ها به اعتیاد کاست. طبق تازه ترین آمار در حال حاضر ۲ میلیون و ۸۰۸ هزار نفر مصرف کننده دائمی مواد مخدر در ایران وجود دارد. این معتادان به ترتیب بیشترین میزان مصرف به مواد مخدر تریاک، گل، هروئین و شیشه اعتیاد دارند.

در سال ۱۳۹۰ گزارش شد که میزان جمعیت معتادین زن، ۵ درصد کل جمعیت معتادین کشور است. اما این آمار در سال ۱۳۹۵ به ۱۰ درصد افزایش یافته است. اما نکته اینجاست که افزایش آمار در سال ۹۵ دلیل بر تعداد معتادان زن بیشتر نبوده، بلکه اعتیاد این افراد به دلایلی دیگر نظیر علاقه به کاهش وزن و تناسب اندام در زنان بالای ۲۰ سال بوده است.

کمپ ترک اعتیاد زنان

عوامل موثر در مصرف دخانیات و اعتیاد زنان

این افراد با فریب آرایشگاه ها، باشگاه های ورزشی و تبلیغات ماهواره ای، اقدام به استفاده از قرص هایی می کنند که مواد اصلی آن ها متشکل از مواد مخدر است. این ماده مخدر اکثرا محرک شیشه بوده و ترک آن بسیار سخت است که اقدام خانواده برای کمپ ترک اعتیاد زنان بوده است. با تمام این تفاسیر، همچنان ماده مخدر تریاک بیشترین مصرف کننده را در بین زنان دارد و هنوز هم حدود ۱۰ درصد از زنان، از این ماده مخدر استفاده می کنند.

قلیان وسیله ای برای تفریح یا دشمنی

تحقیقات های اخیر در زمینه پیشگیری مواد مخدر مشخص نموده است، که میزان مصرف سیگار و قلیان در زنان یک دهم مردان است. این در صورتی است که میزان مصرف قلیان در هر دو جنس با هم برابر است. این روند در سال های اخیر در میان مردان ثابت، اما در میان زنان رو به افزایش بوده است. آمار نشان می دهد که زنان سیگاری حدود ۱ الی ۴ درصد جامعه سیگاری های کشور را در بر می گیرند. در صورتی که حدود ۲۰ درصد از زنان تجربه قلیان را داشته  و تقریبا ۳۰ درصد آنان به صورت تفریحی قلیان مصرف می کنند.

Juvenile addiction to tobacco

اعتیاد نوجوانان به سیگار و قلیان

قلیان به مراتب ضرر و زیان بیشتری برای بدن دارد. این میزان زیان برای زنان به دلیل قدرت باروری آنان، از اهمیت بیشتری برخوردار است. سیگار میزان نازایی را بیشتر کرده و بر هورمون های آنان تاثیر می گذارد. همچنین مادران شیرده و یا باردار در خطر عوارض مصرف سیگار و قلیان می باشند. از این رو مرکز تحقیقات پیشگیری و کنترل دخانیات سامانه ای طراحی کرده است که به صورت تلفنی، به افراد مشاوره می دهد و به صورت هوشمند آن ها را مورد بررسی قرار می دهد. این سامانه همچنین برنامه ای برای ترک دخانیات در اختیار بیماران قرار می دهد.

کودکان در خطر اعتیاد به مواد مخدر

شیوع اعتیاد در کودکان به مواد مخدر در چند دهه اخیر بسیار رشد کرده است. این میزان افزایش در میان کودکان بی سرپرست و بدسرپرست بسیار بیشتر است. حدود ۲ میلیون و ۸۰۸ هزار کودک به دام اعتیاد گرفتار هستند، که تریاک با میزان ۶۶ درصد بیشترین مصرف کننده را دارا است.

از این رو با همکاری که میان سه ارگان بهزیستی، آموزش و پرورش و دبیرخانه مبارزه با مواد مخدر صورت گرفته است، مراکزی مرکز ترک اعتیاد کودکان تعبیه شده است که مسئولیت این کودکان را به عهده می گیرد. این کودکان پس از ترک یا به مراکز بهزیستی فرستاده و یا اینکه به خانواده های مناسب سپرده می شوند.

Addiction children

اعتیاد کودکان به مواد مخدر

 این مراکز در حال حاضر در چند استان کشور از جمله تهران، البرز، خراسان شمالی و سیستان و بلوچستان دایر هستند. این کودکان بعد از بهبودی به مراکز شبه خانواده منتقل خواهند شد. اما این در صورتی است که این کودکان باید به ۶ الی ۷ سال مورد اصلاح رفتاری قرار بگیرند و سپس وارد این مراکز شوند. این در حالی است که احتمال می رود این مراکز ترک اعتیاد کودکان، پس از ترک آنان به عنوان مراکز شبه خانواده استفاده گردند.

پایان پیام.